JĘZYKI SŁOWIAŃSKIE I ICH ZACHODNIE ODPOWIEDNIKI

Przez ostatnie lata bardzo interesowałem się różnorakimi językami, dochodząc do takich ekstrem jak to że byłem zafascynowany, a nawet rozważałem naukę języków wschodnio-południowo azjatyckich (tajski/wietnamski) czy bałtyckich (litewski/łotewski). Przez ostatni czas zacząłem doceniać języki słowiańskie. Zaczątki tego zainteresowania pojawiły się już około 2013 roku, kiedy oglądałem gameplay z Tomb Raidera z rosyjskim dubbingiem i napisami. Nauczyłem się wtedy cyrylicy i nauczyłem się podstawowych zwrotów po rosyjsku…po 10 latach, ledwo co pamiętam natomiast znajomość cyrylicy pozostała. W 2018, ze względu na moją fascynację Niną Dobrev, kanadyjską aktorką o bułgarskim pochodzeniu zacząłem zeszyt języka bułgarskiego, do którego zachęcił mnie również fakt, że jako jedyny język słowiański (z macedońskim) nie odmienia się on przez przypadki, co oznaczało że jego nauka mogłaby być prostsza. Faza przeszła szybko, jednak pod koniec 2022 roku (w zeszłym roku) na nowo zacząłem naukę bułgarskiego na niespotykaną dotąd skalę. Przez ostatni miesiąc nagle ni stąd ni z owąd zainteresowały mnie czeski i słowacki. Nigdy nie będę superpoliglotą i prawdopodobnie jedyny język słowiański którym będę się płynnie posługiwać pozostanie mój natywny polski. Jednak nabywając wiedzę i nasłuch**ąc się różnych języków i zapoznając się z ich kulturą, historią i mentalnością, zauważyłem pewne wzorce. Zastanawialiście się czasem do którego zachodniego języka mógłby być przyrównany polski z mnóstwem trudnych dźwięków i nosowymi głoskami (ą, ę)? Czy jeszcze inny język tak jak czeski rozśmiesza was w mowie i ma taki swojski klimat gdy go słyszycie? A z jakim zachodnioeuropejskim językiem można by było porównać egzotyczny bułgarski? Zapraszam do krótkiej listy…

1) POLSKI-FRANCUSKI
Obydwa języki są poetyczny i mają elegancki vibe. Niegdyś w przeszłości, na białoruskich czy rosyjskich dworach używano polskiego, który był bardziej elegancki. Obydwa języki, za równo francuski (romańska rodzina językowa) i polski (słowiańska rodzina) rozwijały się nieco odrębnie od reszty języków, przez co znacznie się odróżniają od reszty. To są obrazowe języki wśród swoich rodzin typu "I'm not like other girls". To co łączy języki są też nosowe głoski, a jak wiadomo, francuski jest znany ze swojej nosowej wymowy, podczas gdy polski jest jedynym językiem słowiańskim który zachował nosowe dźwięki (ą,ę). Skomplikowane, eleganckie, poetyczne…takie właśnie są francuski i polski. Duża ilość zapożyczeń z francuskiego słownictwa również wyróżnia polski wśród języków słowiańskich. Przykład takich słów: koszmar, makijaż, parasol, pistolet, garaż, oranżeria, artyleria i wiele więcej. BONUS: czy wiecie że istnieją wiersze polskie i francuskie które brzmią prawie tak samo i mają sens w obu językach? Oto one:
a) wersja polska
Oko trę, że mam ból
Taki los komu żal?
oko trę, pali sól
O madame, kulą wal
Ile trosk, ile burz,
a (ma) krew kipi, wre,
O madame, oto nóż
O, madame, oto mrę

b) wersja francuska
O, contrain je m’emboulle,
Taquilosse, comme ou jalle?
O, cotrain, polissoule
O madame, coulon valle!
Il est trosque, il est bouge,
A ma creve qui pis vrai
O, madame, o tonuche
O madame, o tome rain

2) CZESKI-NIEMIECKI
Czy mieliście kiedyś wrażenie, że za równo niemiecki jak i czeski niezbyt przypadają wam do gusty? Czy mieliście wrażenie, że rozśmieszają was te języki w mowie i kojarzą wam się z taką swojską gadką jak rodeo na ranczu? Ja tak przynajmniej mam z tymi obydwoma językami, których nasłuchałem się aż nadto. Jest jednak pewien aspekt, który przybliża czeski bardziej niż jakikolwiek inny język słowiański do niemieckiego i może to jest też jedna z przyczyn że dla osób takich jak ja one obydwa wywierają na mnie podobny vibe. Czechy przez długi okres historii były opresjonowane i zależne od Niemiec, przez co nie tylko kultura ale też język i społeczeństwo zostały mimowolnie zgermanizowane, czy tego chcieli czy nie. Zarezultowało to dużą ilością germanizmów w czeskim, które nie występują nawet w polskim, który przecież też posiada w sobie germanizmy. Fun fact: czeski jest na prawdę językiem plebejsko-wiejskim. W pewnym momencie historii cała klasa inteligencka i wyższa Czech została wymordowana przez Niemcy…jedyna wersja czeskiego wówczas jaka istniała to gwary i mowa ludzi klasy niższej na wsi. Trzeba było odbudować język czeski na nowo i zrodził się on głównie właśnie na bazie mowy klasy plebejsko-wiejskiej. I dlatego też podczas gdy język polski jest elegancki i wyszukany, wręcz nadmiernie skomplikowany to czeski, wręcz przeciwnie, jest bardzo na luzie i jest taki swojski. Może nie każdy widzi to też w języku niemieckim, natomiast słuchając rodowitych Niemców będąc w Niemczech, ich język wywierał na mnie podobne wrażenie.

3) BUŁGARSKI-HISZPAŃSKI
Bezpośrednie, proste, południowe i temperamentne. Tak na pewno można opisać za równo bułgarski jak i hiszpański. Dlaczego uważam bułgarski za hiszpański wśród języków słowiańskich? Przede wszystkim za intonację i sposób w który Bułgarzy mówią. Na dowód mogę powiedzieć że w internecie bardzo często spotkałem się z opinią obcokrajowców którzy powiedzieli że sposób wymowy Bułgarów przypomina im bardzo latynoski rytm mowy. Warto przypomnieć, że bułgarski też nie odmienia się przez przypadki i w przeciwieństwie do reszty słowiańskich języków- używa zamiast tego rodzajników, niczym zachodnio-europejskie języki. Egzotyczności bułgarskiemu dodaje fakt, że posiada liczne zapożyczenia z języka greckiego i tureckiego, co daje mu jeszcze bardziej południowy klimat. A że Bułgarów ciągnie do Hiszpanii to nie jest niespodzianka- widzą oni w Hiszpanii kraj o podobnym vibie do ich, a do tego nowoczesny o lepszym komforcie życia z otwartością i ciepłym klimatem. Bułgarzy wśród wschodnich Europejczyków stanowią jedną z największych grup emigrantów w Hiszpanii, a w samej Bułgarii Bułgarzy najczęściej wybierają na swój drugi język obcy hiszpański po angielskim.

4) ROSYJSKI-WŁOSKI
Oba dumne narody, przekonane o swojej wyjątkowości i wyższości nad innymi, które posiadają typowy akcent, którego nie sposób nie rozpoznać. Uwierzcie mi, coś o tym wiem mając do czynienia z obydwoma tymi nacjami. Jednak powinniśmy mówić o językach bardziej niż mentalności obydwóch krajów. Jakie podobieństwo widzę między rosyjskim i włoskim? Przede wszystkim to, że oba języki są uważane za piękne, melodyjne i muzykalne. Język włoski jest uważany za lekki, melodyjny i rytmiczny i nie mogłem go porównać do innego słowiańskiego języka niż rosyjski. Nie mógłbym rosyjskiego przyrównać na przykład do hiszpańskiego ani bułgarskiego do włoskiego ponieważ podczas gdy bułgarski i hiszpański wśród swoich rodzin są tymi egzotycznymi, dynamicznymi i bezpośrednimi językami pełnymi południowego temperamentu, to rosyjski i włoski wśród języków słowiańsko-romańskich słyną bardziej ze swojej melodyjności, lekkości i romantyczności. A fakt, że moja znajoma Włoszka była od zawsze zafascynowana językiem rosyjskim do tego stopnia, że zaczęła go studiować i podobieństwa w mentalnościach obydwóch krajów tylko mnie utwierdzają w przekonaniu, że Włosi i Rosjanie jednak są swoimi odpowiednikami, szczególnie biorąc pod uwagę fakt że to Włochy leżą u kolebki języków romańskich (Cesarstwo Rzymskie) a Rosja stanowi główne epicentrum kultury słowiańskiej dziś, będąc najbardziej rozpowszechnionym językiem słowiańskim, a również największą słowiańską nacją (pod względem liczebności ludzi i terytorium krajowego).

Zgadzacie się z moją listą? Cieszycie się, że polski jest francuskim wśród języków słowiańskich? To, że polski jest takim francuskim wśród słowiańskich języków to nie tylko moja opinia- spotkałem się z tą opinią akurat WIELOKROTNIE na forach internetowych wśród obcokrajowców którzy przyrównywali obydwa języki. Ktoś pod piosenką Agnieszki Chylińskiej na YouTube napisał kiedyś: "Lubię język polski. Brzmi jak Włoch który stara się mówić po rosyjsku z francuskim akcentem". Moja wiedza nie jest na tyle obszerna, abym mógł znaleźć pewne paralele wśród reszty języków jak serbski, białoruski czy ukraiński, których się aż tak bardzo nie nasłuchałem. Mogę tylko powiedzieć, że ludzie słuchający języka portugalskiego często mają wrażenie, że ma on słowiański vibe, ponieważ Brazylijczycy/Portugalczycy posiadają dźwięki szeleszczące niczym rosyjski i polski, a także dźwięki nosowe.